BAE Yemen'deki güçlerini neden çekti?

Birleşik Arap Emirlikleri'nin, (BAE) Yemen'den askerlerini çekerken bu ülkedeki çıkarlarını koruma görevini ise ittifak kurduğu yerel kuvvetlere bıraktığı ifade ediliyor.

BAE, Yemen'deki görevlerinin tamamlanması veya Husi güçlerini yenilgiye uğratma stratejisinin değişmesinden dolayı Yemen'de bulunan askerlerini 10 Şubat'ta geri çektiğini duyurdu.

Yayımlanan birçok raporda, BAE'nin meşru hükümete bağlı askeri kurumlardan tamamen bağımsız kararlar alan ve hükümet güçlerine paralel yaklaşık 200 bin savaşçının silahlandırılması ve eğitimi için büyük paralar harcadığı ifade ediliyor.

Yemenli yetkililer, BAE'nin 5 yıl boyunca bu ülkedeki faaliyetlerinin yalnızca meşru hükümet güçlerinin yerine geçebilecek paralel oluşumları finanse etmekle sınırlı olmadığını savunuyor.

Yemen'deki gelişmeleri yakından takip eden birçok uzman 200 bin kişiyi eğitip, silahlandırdıktan sonra BAE'nin bu ülkeden ayrılacağını duyurmasının tatmin edici olmadığı yorumunda bulunuyor.

Uzmanlar, "insani krize neden olma, tutuklular ve suikastlar konularındaki ihlaller nedeniyle uluslararası toplum önünde sorumluluktan kaçmak istediği" için BAE'nin Yemen'den çekildiği görüşü etrafında birleşiyor.

BAE'nin meşru hükümetin çalışmalarını engellemesi ve ayrılıkçıları desteklemesi nedeniyle hem yönetim hem halk nezdinde reddedildiğini savunan siyasi analistler, bu tür etkenlerin de BAE'nin kuvvetlerini Yemen'den çekmesine yol açtığını ifade ediyor.

Analistler ayrıca BAE'nin her ne kadar kuvvetlerini geri çekmiş olsa da sahada kendisi için savaşan ve çıkarlarını koruyan milisleri olduğunu, böyle bir durumda gerçek anlamda bir çekilmeden söz edilemeyeceğini belirtiyor.

"BAE bölgede yalnızca finansör değil"

Yemenli bazı yetkililer her fırsatta BAE'nin bu ülkedeki amaçlarına ilişkin açıklamalarda bulunuyor. Bunlardan biri de Şebve vilayeti Valisi Muhammed Salih bin Adyu.

Bin Adyu, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamasında BAE'yi kaosu desteklemek ve finanse etmekle suçladı.

BAE'nin Şebve'deki ayrılıkçı milislere destek verdiğini kaydeden Bin Adyu, şu ifadeleri kullandı:

"Maalesef BAE, Şebve vilayetinde kaos için ciddi paralar akıtıyor. Maddi durumu iyi olmayan insanlar, onları kullanan hastalıklı ruhlarının kurbanları haline geliyor. Eğer bu paralar ihtiyaç sahibi insanlara yardım için kullanılsaydı bu onlara yeterdi."

Yemen'in Sokotra Valisi Remzi Mahrus da 4 Şubat'ta "Sokotra'da BAE destekli bir grubun silahlı isyan girişiminde" bulunduğunu duyurmuş, söz konusu güçlerin BAE'den açık bir şekilde yardım aldığına dikkati çekmişti.

Yemen'in güneyindeki olaylarda BAE'nin rolü

Güney Geçiş Konseyinin 2018 yılının ilk aylarında geçici başkent Aden’de gerginliği tırmandırması ve bazı bölgeleri ele geçirmesi, Husilerle mücadele cephesinde bölünmeye neden olma ve meşru hükümete bağlı güçlerin zayıflamasında da BAE'nin rolü olduğu yorumları yapılıyor.

Yemen'deki savaşta koalisyon güçlerinin öncülüğünü yapan Suudi Arabistan'ın da hükümet güçlerinin Aden ve güneydeki vilayetlerde kontrolü sağlayabilmesi için müttefiki BAE'ye, Güney Geçiş Konseyini durdurması yönünde baskı yaptığı da uluslararası medyada gündeme geldi.

Kasım 2019'da Riyad Anlaşması olarak bilinen anlaşmayla meşru hükümet ve Güney Geçiş Konseyi arasında sağlanan ateşkesle, hükümetin söz konusu bölgedeki hakimiyeti, zaman zaman akamete uğrasa da yeniden sağlandı.

Güneyden tamamıyla çıkması beklenen BAE, kendisine bağlı birçok milis gücüne, limanlardaki ekonomik ve stratejik çıkarlarını koruma görevini bırakarak bu beklentiyi yerine getirdi.

BAE'nin müttefiki ortak kuvvetler, Yemen'in eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih'in yeğeni Tarık Salih ve Ebu Abbas Tugayları gibi bölgedeki bazı güçler tarafından yönetiliyor.

Organize edilen paralı askerler

Öte yandan birçok yerel ve uluslararası medyada BAE'nin Kolombiya ve Nijeryalı paralı askerleri Yemen'de savaşmaları için organize ettiği yönünde haberler yer aldı.

Yemen'den kademeli olarak geri çekilmeye başlamadan önce BAE, ülkenin batısına ve Hudeyde kıyılarına da Sudan güçlerini getirmişti.

Paralı askerlerin, Irak'ta katliamlara karıştığı bilinen Amerikan Blackwater güvenlik şirketi gibi özel şirketlerin de desteğiyle alındığı belirtiliyor.

Abu Dabi yönetiminin Yemen'deki Ortak Operasyon Komutanı Tümgeneral İsa Mezrui, 10 Şubat'ta yaptığı açıklamada, Yemen'deki çatışmalarda 108 askerini kaybeden BAE'nin bu ülkedeki tüm birliklerini geri çektiğini duyurmuştu.

Mezrui, Yemen'den dönen askerler için düzenlenen törende yaptığı konuşmada, BAE'nin Kara Kuvvetleri, Devlet Başkanlığı Muhafızları ve özel kuvvetler olarak Yemen'deki savaşa katıldığını söylemişti.

Çeviri: Mehmet Nuri Uçar, Sümeyye Özer