WASHINGTON - Gülbin Yıldırım
Dünya Bankası'nın Avrupa ve Orta Asya Bölgesi Başekonomisti Hans Timmer, geçen sene içinde yüzde 10'lara yaklaşan enflasyon oranının, şubat itibariyle yüzde 7,55'e düşürülmesine övgüde bulunarak, "TCMB'nin bundan sonra yapacakları tamamen ülkenin şartlarına bağlı. Enflasyonu daha da aşağı çekmek için farklı enstrümanlar kullanılabilir, ancak asıl önemli olan enflasyon hedefinin ciddiye alınması" dedi.
Timmer, aralarında Türkiye'nin de yer aldığı gelişmekte olan ülkelerin enflasyon sorununu AA muhabirine değerlendirdi.
Enflasyonun gelişmekte olan bazı ülkelerde artmasına karşın, tarihi açıdan çok düşük seviyelerde seyrettiğine işaret eden Timmer, "Gelişmekte olan ülkelerin son 20 yıldaki en büyük başarılarından biri, enflasyonu kontrol altına alabilmeleriydi" ifadesini kullandı.
Timmer, enflasyon oranının birçok gelişmiş ülkede fazlasıyla düşük seviyelere ve gelişmekte olan ülkelerde de tek haneli rakamlara indiğine dikkati çekerek, dünyanın öncelikli sorununun enflasyondan ziyade yavaşlayan büyüme olduğunu dile getirdi.
"O koltukta oturmak hiç kolay değil"
Türk ekonomisini de yakından takip eden Timmer, geçen sene içinde yüzde 10'lara yaklaşan enflasyon oranının şubat itibariyle yüzde 7,55'e gerilemesinin önemli bir başarı olduğunu vurgulayarak, "TCMB'nin bundan sonra yapacakları tamamen ülkenin şartlarına bağlı. Enflasyonu daha da aşağı çekmek için farklı enstrümanlar kullanılabilir ancak, asıl önemli olan enflasyon hedefinin ciddiye alınması" dedi.
Timmer, söz konusu enstrümanlar arasında faiz politikası ve piyasa faaliyetlerinin bulunduğunu ifade ederken, merkez bankalarının hangi enstrümanı kullanacağına, finansal hassasiyetleri de içeren bir çok faktörü göz önünde tutarak karar vermesi gerektiğini anlattı.
Enflasyonu düşürmek için atılan adımların döviz kuru ve sermaye akışı üzerinde önemli etkilerinin olduğunu dile getiren Timmer, "Bu bakımdan, merkez bankası başkanının koltuğunda oturmak hiç kolay değildir, çünkü şartlar çoğu zaman çok karmaşıktır" görüşünü paylaştı.
Timmer, buna karşın gelişmekte olan ülkelerin merkez bankalarının son 20 yılda etkileyici bir performans gösterdiklerini belirterek, sözlerini "Ben merkez bankalarının doğru kararları almaya devam edeceğine güveniyorum" diye tamamladı.
Yüzde 75'i gelişmekte olan ülkeler
Öte yandan, dünyada enflasyonun en yüksek olduğu ülkelerin çoğunu gelişmekte olan ülkelerin oluşturması dikkati çekti.
AA muhabirinin derlediği verilere göre, 2014'te enflasyonun en yüksek olduğu 20 ülkeden 15'i Dünya Bankası'nın gelişmekte olan ülkeler listesindeydi.
En yüksek enflasyona sahip ülkelerin başında yüzde 64,3 ile Venezuela geldi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) en büyük beşinci üreticisi konumundaki Venezuela'da enflasyon 1997 yılında yüzde 115'e yükselerek rekor kırmıştı. Son dönemde yüzde 50'nin üzerinde değer kaybeden petrol fiyatları, uzun süredir yüksek enflasyonla mücadele eden ülkeyi ekonomik buhranın eşiğine getirdi.
Enflasyonun geçen yıl en yüksek olduğu ikinci ülke ise Sudan'dı. Afrika kıtasının en geniş 3. ülkesi olan Sudan'da yıllık enflasyon yüzde 38 civarındaydı. Sudan'ın ekonomik sorunları, petrol rezervlerine sahip olan Güney Sudan’ın ülkeden, Temmuz 2011'de ayrılmasıyla had safhaya ulaşmıştı. Bu tarihten itibaren petrol gelirinden mahrum kalan ülke, 26 Haziran 2012 tarihinde ulusal para birimi olan Sudan Poundunu yüzde 100 oranında devalüe etmişti.
Listenin üçüncü sırasında İran yer aldı. Yaklaşık 6 yıldır durgunluktan çıkmaya çalışan ülkenin 2014'teki yıllık enflasyon oranı yüzde 20'ye yakındı. Bu, İran'ı en yüksek enflasyona sahip olan ülkeler listesinde üçüncülüğe yerleştirse de geçmiş yıllara göre oldukça düşük bir oran. Ülkedeki enflasyon oranı, bir önceki hükümet döneminde yüzde 40'larda seyrediyordu. Bir başka OPEC üyesi olan İran'ın ekonomisi de petrol fiyatlarındaki düşüşten büyük zarar gördü.
Türkiye listede yer almadı
En yüksek enflasyona sahip olan ülkeler listesinde Venezuela, Sudan ve İran'ı sırasıyla Malavi, Belarus, Gana, Mongolia, Eritre, Ukrayna, Liberya, Bhutan izledi. Mısır, Yemen, Jamaika ve Özbekistan gibi ülkelerin de bulunduğu listenin 20. yüzde 8,79'luk enflasyon oranıyla Uruguay oldu.
Türkiye ise en yüksek enflasyona sahip 20 ülke arasında yer almadı. Türkiye'deki enflasyon oranı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) raporlarına göre, Aralık 2014'te 8,17 ile TCMB'nin yüzde 8,9 olan tahmininin altında kalmıştı. Enflasyonun beklentiden iyi gelmesinde, özellikle petrol fiyatındaki düşüş etkili olmuştu. Ocak ayında yüzde 8,80 olan enflasyon oranı, şubatta yüzde 7,55'e gerilemişti.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
