ANKARA - Övünç Kutlu
Suudi Arabistan'ın, "yüksek petrol arzı ve düşük petrol fiyatları sayesinde piyasadaki rakiplerini zorlaması", Amerikalı petrol sanayicisi John D. Rockefeller'ın taktiğine benzetildi.
Washington'daki Amerikan Güvenlik Projesi adlı düşünce kuruluşunun enerji uzmanı Andrew Holland, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ın, uyguladığı tekel politikalarıyla bilinen ABD'li ünlü petrol sanayicisi John D. Rockefeller'ın 'terletme' politikasını günümüzde uyarladığını söyledi.
Suudi Arabistan'ın, dünyadaki yüksek petrol arzı ve düşük petrol fiyatları sayesinde, üretim maliyetleri görece daha fazla olan rakiplerini piyasadan tek tek saf dışı bıraktığını vurgulayan Holland, Rusya, İran ve hatta ABD'deki diğer petrol üreticilerini 'terlettiğini' ifade etti. Holland, şöyle devam etti:
"19'uncu yüzyılın sonunda ve 20'inci yüzyılın başında, John D. Rockefeller ve sahibi olduğu Standard Oil şirketi, rekabeti kırmak ve piyasalarda tekel oluşturmak için petrol fiyatlarını düşük tutuyor ve piyasayı fazla petrole boğuyordu. Rockefeller buna 'rakipleri iyice terletmek' demişti. Düşük üretim maliyetlerine sahip Standard Oil, azalan petrol fiyatlarına rakiplerinden daha fazla dayanabiliyordu. Böylece piyasalarda yavaşça tekel oluşturmayı başardı."
ABD Houston Üniversitesi enerji ekonomisti Prof. Dr. Ed Hirs de Suudi Arabistan'ın düşük petrol üretim maliyetlerine sahip olduğunu hatırlatarak, "Hızla düşen petrol fiyatlarından Suudi Arabistan'ın değil, rakiplerinin endişelenmesi gerekir. Diğer ülkeler, fiyat savaşını Suudiler kadar sürdüremez" diye konuştu.
Hirs, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) en nüfuzlu üyesi olarak kabul edilen Suudi Arabistan'ın üretimde kesintiye gitmediğini anımsatarak, kartelin de bu politikaya devam etmesiyle yüksek petrol üretim maliyetlerine sahip olan ülkeleri piyasadan saf dışı edeceğini sözlerine ekledi.
ABD'de 1863 yılında ilk petrol rafinerisini kurarak petrol sektörüne giren John D. Rockefeller, kardeşiyle kurduğu Standard Oil şirketiyle 1870-1890 arasında birçok petrol rafinericisi ve üreticisini düşük fiyat politikalarıyla piyasadan çıkmalarını sağlayarak veya satın alma yoluyla kendine bağlayarak tekel oluşturmuştu.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
