Ticaret Bakanı Ömer Bolat, JW Marriot Ankara Otel'de, Cezayir Dış Ticaret ve İhracatı Teşvik Bakanı Kamel Rezig ve iki ülke iş dünyası temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen, Türkiye-Cezayir İş Forumu'nda konuştu.
Türkiye ile Cezayir arasında, 2 yıldır devam eden tercihli ticaret anlaşması görüşmelerinin, yıl sonuna kadar anlaşmayla sonuçlanması iradesinin karşılıklı ortaya konulacağını bildiren Bolat, yatırımların teşvik edilmesi ve korunmasına yönelik bir anlaşma imzalanması konusunda da iki ülke arasında görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
Bolat, Cezayir'in Türkiye'nin Afrika'da 3'üncü, müteahhitlik yatırımlarında ise dünyada 7'nci büyük ortak olduğunu aktardı. Cezayir'de yaklaşık 8 milyar dolarlık Türk yatırımlarının bulunduğunu, ikili ticaretin geçen yıl itibarıyla 5,6 milyar dolar olduğunu işaret eden Bolat, "Her iki ülke liderleri, bizlere 10 milyar dolarlık karşılıklı dış ticaret hacmine ulaşma hedefi vermişti, inanıyoruz ki bu sene dış ticarette iki ülke arasında ciddi bir yukarı doğru atılım sağlanacaktır." diye konuştu.
Cezayir'in tüketim gücünün yüksek, yatırım noktasında da elverişli olduğunu anlatan Bolat, Ziraat Bankasının bu ülkede şube açıp çalışmaya başlamasının, iki ülke iş dünyası arasında önemli bir köprü vazifesi gördüğünü dile getirdi. Türkiye'nin dost ve kardeş ülkeleri önceleyerek, ekonomide entegrasyon düzeyini güçlendirmeye çalıştığını vurgulayan Bolat, Cezayir'de demir-çelik, kimyevi ve temizlik ürünleri ile tekstil sektörlerine kadar çeşitli alanlarda çok sayıda Türk yatırımcının faaliyet gösterdiğini, bu yatırımcıların ilerleyen dönemlerde yenilenebilir ve güneş enerjileri projelerinde yer almak için hazır olduklarını aktardı.
Bolat, iki ülke yatırımlarının ulaştığı noktaya da dikkati çekerek, "Türkiye'nin petro-kimya üretimine büyük bir ivme kazandıracak olan Rönesans Holding ile Cezayir'in milli petrol ve gaz şirketi Sonatrach ortaklığında yürütülen Ceyhan Polipropilen (PP) Projesi, yatırımlarını tam gaz hızlandırmaktadır. Bu yatırım, 1-2 sene zarfında hizmete açıldığında, Türkiye'nin çok ciddi bir petro-kimya üretimine katkı yapacaktır, Türkiye ile Cezayir arasındaki en önemli yatırımlardan birisi olarak kayda geçecektir." ifadelerini kullandı.
Cezayir'in alt ve üst yapı ile büyük kamu projelerinde, Türk müteahhitlerinin başarılı projelere imza attığının altını çizen Bolat, firmaların bu ülkede 24 milyar dolar değerinde 687 proje üstelenerek tamamladıklarını açıkladı.
Cezayir Dış Ticaret ve İhracatı Teşvik Bakanı Kamel Rezig de forumun Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun'un resmi ziyaretine denk gelmesinin anlamlı olduğunu belirterek, iki ülke arasında siyasi alanda stratejik ilişkiler bulunduğunu, karşılıklı güvene ve ortak çıkarlara dayanarak Cezayir ve Türkiye'nin istikrara ve kalkınmaya yarar sağlayacak şekilde işbirliğini sürdürdüğünü söyledi.
Rezig, Cezayir ile Türkiye arasındaki ilişkilerin çok ileri ve yüksek düzeyde olduğunu ve iki ülkenin tamamlayıcı ticaret ortaklığını amaçladığını aktararak, işbirliğinin çeşitlendirilmesinin, üretim ve ekonomide entegrasyonun sağlanmasının gerekliliğine işaret etti.
İki ülke arasındaki ticaretin dinamizm kazanmasının önemini vurgulayan Rezig, Cezayir ile Türkiye arasındaki ortaklığın daha derin bir aşamaya geçtiğini, bu kapsamda karşılıklı yatırımların teşviki ve sanayi alanında işbirliği gibi adımların olması gerektiğini ifade etti.
Rezig, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2024'te 6 milyar doları aştığını kaydederek, 2025'te Cezayir'in Türkiye'ye ihracatının 3,5 milyar dolar olduğunu ve Türkiye'nin Cezayir'e ihracatının da daha yüksek olduğunu söyledi.
Bütün bu çalışmaların iki ülkeyi ticari ve ekonomik entegrasyona götüreceğini belirten Rezig, ikili görüşmelerin devam ettiğini ve özellikle tercihli ticaret konusunda olası bir anlaşmanın nitelikli dönüşüm sağlayacağını kaydetti.
Rezig, 200'den fazla Cezayirli iş insanının bu foruma katıldığına değinerek, artık somut projelere doğru çalışmalar yapılması ve bu fırsatın kaçırılmaması gerektiğini ifade etti.
Hem ikili hem uluslararası düzeyde çalışmaları güçlendirebileceklerine işaret eden Rezig, şunları söyledi:
"Biz Türkiye'yi her zaman güvenilir ekonomik ortak olarak görmekteyiz. Ve işbirliği alanlarını ne kadar genişletebilirsek özellikle öncelikli olarak sanayi, tarım, madencilik ve altyapı alanlarında. Bunlara vurgu yapıyorum, bizim için öncelik teşkil etmektedir. Bu ilişkileri dolayısıyla biz stratejik ve kapsamlı bir ortaklığa doğru götürebiliyoruz. Sayın Abdülmecid Tebbun ve Sayın (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip) Erdoğan'ın sayesinde bunları gerçekleştireceğiz. İki ülke halkı kardeş halktır."
Açılışta konuşan Cezayir Ekonomik Yenilenme Konseyi (CREA) Başkan Yardımcısı Reda Hechelaf ise enerji ve diğer koridorlarda her iki ülkenin stratejik konumunun çok önemli olduğunu, Cezayir ve Türkiye'nin ortak çıkarlarının olduğu bir bölgede yer aldığını ifade etti.
Hechelaf, ekonomi alanında üzerlerine çok büyük görevler düştüğünü belirterek, CREA ile DEİK arasında bir mutabakat zaptının imzalanmasının çok önemli olduğunu dile getirdi.
Ekonomik ilişkileri her iki ülkenin yararına olacak şekilde geliştirmenin önem arz ettiğini kaydeden Hechelaf, 1600'den fazla Türk firmasının Cezayir'de görev yaptığını aktardı.
Hechelaf, Türkiye'den yapılan ithalatın 2,3 milyar dolar olduğunu, Türkiye'ye ihracatın ise 4 milyar doları aştığını ifade etti.
Türk dostlara güvendiklerini ve çevre ülkelerle platform oluşturarak ihracat yapabileceklerini anlatan Hechelaf, ülkesinin ekonomisinin çeşitlenmesi için Türkiye'nin Avrupa ve Afrika'ya yakınlığıyla stratejik konumunun Cezayir için önem teşkil ettiğini vurguladı.
Hechelaf, Cezayir'de 6 milyar dolardan fazla Türk yatırımı bulunduğuna işaret ederek, ortak sanayi platformu oluşturabileceklerini ve ortak üretimi güçlendirebileceklerini belirtti.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak ise Cezayir'in Sahra Bölgesi'ndeki güneş enerjisi ve yeşil hidrojen kapasitesinin, kıtanın en büyük potansiyellerinden olduğunu söyledi.
Olpak, imalat, bankacılık ve özel sektörün güçlendirilmesi konusunda işbirliklerinin yürütülebileceğine değinerek, iş dünyası olarak tercihli ticaret anlaşması müzakerelerinin sonlanmasını beklediklerini ifade etti.
Ziraat Bankasının Cezayir'deki varlığının önemli olduğuna işaret eden Olpak, iş dünyasının teminat mektubu ve proje finansmanı konularında çözüm beklediğini vurguladı.
Olpak, uzun süreli iş vizesi kolaylığı ve iki ülkedeki çalışanları kapsayan sosyal güvenlik anlaşmasının da iş dünyasının beklentileri arasında olduğunu dile getirdi.
DEİK Türkiye-Cezayir İş Konseyi Başkanı Muhammet Mesut Toprak da Türk firmalarının bu ülkede altyapı, enerji, inşaat, tarım ve sanayi gibi stratejik alanlarda önemli projelere imza attığını, ülkede halihazırda 30 ana yüklenici Türk firmasının aktif olarak faaliyet gösterdiğini belirtti.
Toprak, özellikle son dönemde gelişen tohum üretimi gibi stratejik alanlarda işbirliklerinin geliştirildiğini değinerek, "Otomotiv yan sanayisinde, yerlileşmeye katkı sağlayacak Türk firmalarının yer almaları, enerji ve altyapı projelerinde elde edilen başarılar, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin derinleştiğinin açık göstergesidir." şeklinde konuştu.
Cezayir Yatırım Geliştirme Ajansı Genel Müdürü (AAPI) Omar Rekkache de ülkesinin çok önemli bir ekonomik aşamadan geçtiğine ve yeni bir ekonomik model benimsediğine değinerek, bu bağlamda milli ekonomiyi daha dengeli ve sürdürülebilir bir zeminde güçlendirmeye ve gelir kaynaklarını çeşitlendirmeye odaklandıklarını anlattı.
Rekkache, üretken ve herkese açık yatırımı teşvik eden, sanayi ve tarımsal üretimi ve inovasyonu destekleyen bir vizyona sahip olduklarını kaydederek, Tebbun'un gerekli adımların atılması ve reformların yapılması konusunda taahhütlerde bulunduğunu aktardı.
Ülkesinin çok önemli bir potansiyel taşıdığına ve bu şekilde Cezayir'in yatırım anlamında gelecek vadeden bir ülke olduğuna dikkati çeken Rekkache, Cezayir'in Afrika ile Avrupa kıtası arasında köprü olduğunu, doğal kaynaklar, tarım ve madencilik alanlarında da büyük bir potansiyeli bulunduğunu söyledi.
Rekkache, Cezayir'de her yıl 300 binden fazla gencin üniversiteden mezun olduğunu ve nitelikli iş gücü bulunduğuna işaret ederek, yenilenebilir enerji, tarım ve gıda, sanayi, turizm ve sağlık gibi sektörlerin fırsatlar sunduğunu dile getirdi.
Türk ortaklarla ve şirketlerle işbirliğine, teknoloji ve deneyim transferi olasılığına değinen Rekkache, son 3 yılda 30'dan fazla Türk yatırım projesinin hayata geçtiği bilgisini paylaştı.
Rekkache, bu forumu Cezayir-Türkiye ortaklığını kökleştirmek ve geniş işbirliğine ilerlemek için ek bir adım olarak gördüklerini ifade etti.
Program kapsamında CREA tarafından Cezayir'in tanıtımına ilişkin hazırlanan video gösterimi de yapıldı.
Forumda, "DEİK ile Cezayir Ekonomik Yenilenme Konseyi (CREA)", "MY Silo ile AGROMAVI", "Optimum Süreç Tasarım ve Uygulamaları AŞ ile SOPI", "KLE Information Tecnologies ile Exwor" ve "Condor ve Sarl LYC" arasında mutabakat zaptı da imzalandı.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
