Başak Erkalan Köprübaşılı
26 آگوست 2026•بهروزرسانی: 26 آگوست 2026
آنکارا/خبرگزاری آنادولو
با گذشت شش ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، قیمت جهانی نفت همچنان تحت تاثیر بحران انرژی، اختلال در عرضه و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی با نوسانات شدید مواجه است.
قیمت نفت خام برنت به عنوان شاخص مرجع بازار جهانی، در آخرین روز معاملاتی پیش از آغاز حملات به ایران یعنی 28 فوریه در سطح 72 دلار و 48 سنت بسته شده بود. از نخستین روزهای جنگ، اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز و خطوط تولید خاورمیانه نگرانیها درباره عرضه را افزایش داد و به رشد قیمتها انجامید.
در ماه آوریل، قیمت هر بشکه نفت برنت تحت تاثیر اخبار متناقض درباره مذاکرات و تحولات منطقهای در محدوده 86 تا 126 دلار نوسان کرد. اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا درباره نزدیک بودن توافق با ایران در اوایل ماه، موقتا از ریسک بازار کاست، اما بینتیجه ماندن روند دیپلماتیک و نگرانی درباره عرضه، قیمت برنت را در 30 آوریل به 126 دلار و 41 سنت رساند که بالاترین سطح در چهار سال گذشته به شمار میرفت.
در ماههای بعد، افزایش امیدها به مذاکرات، فشار نزولی بر قیمتها ایجاد کرد. انتشار خبرهایی درباره حصول توافق میان آمریکا و ایران باعث شد قیمت برنت در دوم ژوئیه تا 70 دلار و 14 سنت کاهش یابد و حتی به زیر سطح پیش از جنگ برسد. با این حال، بینتیجه ماندن مذاکرات، تهدیدهای تحریمی آمریکا و محدود باقی ماندن تردد در تنگه هرمز بار دیگر قیمتها را افزایش داد و برنت در 21 اوت به حدود 93 دلار رسید.
پس از توافق ایران و عمان برای ایجاد یک کریدور موقت در تنگه هرمز، قیمت نفت برنت در 26 اوت در حدود 86 دلار معامله شد. محدودیت عبور از هرمز، درگیریهای نظامی مقطعی در منطقه و تلاش کشورها برای تقویت ذخایر راهبردی نفت همچنان ریسک و عدم قطعیت در بازار را بالا نگه داشته است.
اردال تاناس کاراگول، استاد اقتصاد دانشگاه یلدیریم بایزید آنکارا در گفتوگو با آنادولو گفت که افزایش قیمت نفت، هزینه پالایش و در نتیجه قیمت بنزین و گازوئیل را بالا میبرد و این افزایش بهسرعت به هزینه حملونقل، لجستیک و در نهایت قیمت کالاها و خدمات منتقل میشود.
به گفته او، نفت گرانتر علاوه بر تورم تولیدکننده و مصرفکننده، از طریق افزایش انتظارات تورمی بر تعیین دستمزدها و رفتار قیمتگذاری شرکتها نیز اثر میگذارد و از این رو، افزایش قیمت نفت تنها به بهای سوخت محدود نشده و میتواند بر تورم، کسری حساب جاری، نیاز به تامین مالی خارجی و رشد اقتصادی اثر بگذارد.
کاراگول همچنین معتقد است که برای ترکیه که واردکننده خالص انرژی است، هر افزایش پایدار 10 دلاری در قیمت نفت خام، با احتساب افزایش هزینه واردات گاز طبیعی، LPG و فرآوردههای مرتبط، میتواند کسری حساب جاری سالانه را حدود 4 تا 5 میلیارد دلار افزایش دهد.
به گفته این اقتصاددان، در صورت کاهش تنشهای دیپلماتیک میان آمریکا و ایران و بهبود زنجیره تامین، احتمال بازگشت قیمت نفت به محدوده 70 تا 89 دلار وجود دارد. او همچنین احتمال داد که در شرایط کاهش ریسک ژئوپلیتیکی و ورود بانکهای مرکزی به چرخه کاهش نرخ بهره، نفت و طلا مسیرهای متفاوتی طی کنند؛ بهگونهای که قیمت نفت کاهش یابد اما طلا همچنان در سطوح بالا باقی بماند.
