Belirsiz Kişi
15 ژوئیه 2026•بهروزرسانی: 15 ژوئیه 2026
استانبول/خبرگزاری آنادولو
محمد اوچوم، مشاور ارشد رئیسجمهور ترکیه و نایبرئیس شورای سیاستهای حقوقی ریاستجمهوری، در یادداشتی تحلیلی به مناسبت دهمین سالگرد کودتای نافرجام 15 جولای، این رویداد را یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ سیاسی معاصر ترکیه توصیف کرد.
اوچوم در این باره نوشت: ترکیه در شب 15 ژوئیه 2016 با یکی از بزرگترین خیانتها و حملات تاریخ جمهوری روبهرو شد؛ اما این کودتا به رهبری رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور و با مقاومت مردم شکست خورد. این مقاومت را باید در ادامه مبارزه تاریخی ترکیه برای استقلال و تکمیل روند تاسیس جمهوری ارزیابی کرد.
او با اشاره به جنگ استقلال ترکیه به رهبری آتاترک، تاکید کرد که جمهوری ترکیه پس از یک مبارزه ضد امپریالیستی شکل گرفت، اما در روند تاسیس، میان دولت و جامعه نوعی شکاف و ناسازگاری پدید آمد. به باور اوچوم، از آغاز قرن بیستویکم، رویکرد سیاسی جدیدی به رهبری اردوغان برای رفع این شکاف و ایجاد یک مرکز دموکراتیک در برابر ساختارهای بوروکراتیک و ضددموکراتیک شکل گرفت.
اوچوم کودتای 15 جولای را تلاشی برای سرنگونی این مرکز دموکراتیک و تجزیه ترکیه دانست و آن را اقدامی «ارتجاعی و فاشیستی» توصیف کرد. او نوشت که مردم ترکیه با حضور در خیابانها، مقابله با تانکها و دفاع از نهادهای کشور، این تلاش را ناکام گذاشتند و به گفته او، «دومین مبارزه رهاییبخش» ترکیه را به پیروزی رساندند.
مشاور ارشد رئیسجمهور ترکیه همچنین 15 و 16 جولای را «انقلاب ملی دموکراتیک مردمی» نامید و تصریح کرد: این رویداد از نظر گستردگی مشارکت مردمی و ماهیت مسالمتآمیز آن، جایگاه ویژهای در تاریخ سیاسی جهان دارد. مردم بدون توسل به خشونت علیه غیرنظامیان یا تخریب اموال عمومی، در برابر کودتا ایستادند.
اوچوم در بخش دیگری از یادداشت خود به پیامدهای پس از کودتا اشاره کرد و عنوان داشت: روند پاکسازی ساختارهای مرتبط با فتو در نهادهای دولتی، ارتش، قوه قضاییه، اقتصاد، رسانه و سازمانهای مختلف در چارچوب قانون انجام شد. ترکیه در این دوره تلاش کرد مبارزه با عوامل کودتا را در مسیر حقوقی و با حفظ اصل «ماندن در چارچوب قانون» پیش ببرد.
او همچنین با اشاره به نقش اردوغان در بسیج اجتماعی و سیاسی مردم، سبک رهبری او را «رهبری مستقیم و ارگانیک» توصیف کرد و نوشت: این شیوه، سیاست ترکیه را از سیاست مبتنی بر نمایندگی نخبگان به سیاست مبتنی بر خواستها و مطالبات مستقیم مردم تغییر داده است.
به گفته اوچوم، در شب 15 ژوئیه بیش از 2.5 میلیون نفر در 80 استان ترکیه علیه کودتا به خیابانها آمدند و در دوره 26 روزه «نگهبانی از دموکراسی» نیز بیش از 37 میلیون مشارکت ثبت شد. او همچنین تاکید کرد که مردم با مقاومت خود مانع اشغال بسیاری از نهادهای حیاتی از جمله مجلس، کاخ ریاستجمهوری، فرودگاهها، مراکز امنیتی، رسانهها و زیرساختهای ارتباطی شدند.
