Nazenin Alp
03 مه 2026•بهروزرسانی: 03 مه 2026
استانبول/خبرگزاری آنادولو
در حالی که گمانهزنیها درباره احتمال آغاز درگیری میان ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد، این گزارش به نقل از دکتر محمد کوچ، پژوهشگر مسائل سیاسی ایران، به بررسی ابعاد تحولات اخیر، نقش ابزارهای راهبردی در معادلات منطقهای و چشمانداز تنشهای جاری میپردازد.
«جمهوری اسلامی ایران در جریان درگیریهای اخیر با آمریکا و اسرائیل، تلاش کرده با استفاده از موقعیت راهبردی تنگه هرمز، هزینههای جنگ را برای طرف مقابل افزایش دهد و از این طریق آنان را به سمت توقف درگیریها سوق دهد.
این راهبرد تا حدی در تغییر مسیر تحولات و حرکت به سمت آتشبس مؤثر بوده است؛ با این حال، ایران در جریان این جنگ خسارات قابل توجهی از جمله از دست دادن برخی فرماندهان نظامی و آسیب به زیرساختهای نظامی و هستهای متحمل شده است.
ایران تلاش کرده از «کارت» تنگه هرمز به عنوان ابزار فشار در مذاکرات استفاده کند و در کنار موضوعاتی مانند پرونده هستهای این اهرم را نیز وارد معادلات دیپلماتیک کند.
هدف این رویکرد، انتقال برخی موضوعات حساس به مراحل بعدی مذاکرات و افزایش قدرت چانهزنی است.
ایران در پیشنهادهای غیررسمی خود بر صلح پایدار و کاهش فشارهای تحریمی تاکید داشته و موضوع بازگشایی مسیرهای دریایی را به کاهش تحریمها و پایان محدودیتهای اقتصادی مشروط کرده است.
افزایش تنشها در منطقه و تحولات مرتبط با تنگه هرمز، نگرانیهایی را درباره پیامدهای اقتصادی جهانی از جمله نوسانات بازار انرژی و ارز ایجاد کرده است.
به همین دلیل، برخی کشورها از جمله پاکستان، ترکیه، مصر و عربستان سعودی تلاشهایی دیپلماتیک برای کاهش تنش و ارائه چارچوبهای احتمالی توافق میان طرفها آغاز کردهاند.
با این وجود، اختلافات اساسی میان طرفهای درگیر همچنان پابرجاست و دستیابی به توافقی پایدار در کوتاهمدت دشوار به نظر میرسد و احتمال درگیری مجدد وجود دارد.
در مجموع، وضعیت کنونی منطقه همچنان در مرحلهای حساس و ناپایدار قرار دارد و روند تحولات آینده تا حد زیادی به ادامه مذاکرات و تصمیمات بازیگران اصلی بستگی خواهد داشت.»
*گزارش تحلیلی دکتر محمد کوچ، پژوهشگور سیاسی مسائل ایران
**«دیدگاههای مطرحشده در این گزارش صرفا دیدگاه کارشناس است و لزوما بازتاب سیاستهای خبرگزاری آنادولو نیست»